☪İslam ve Bilimler
İlimden bilime

Zaman çizelgesi

İslam dünyasındaki kilometre taşları, dünya biliminin dönüm noktaları ve modern Müslüman bilim insanları tek çizgide.

İslam dünyasıDünya bilimiModern çağ
610İlk vahiy: “Oku”

Alak suresi; ilim vurgusunun başlangıcı.

751Kâğıt Semerkand’a geliyor

Talas sonrası kâğıt üretimi; bilgi ucuzluyor, kütüphaneler büyüyor.

830Beytü’l-Hikme

Me’mûn döneminde Bağdat’ta çeviri ve araştırma merkezi; Yunanca, Süryanice, Sanskritçe eserler Arapçaya.

850Hârizmî’nin cebiri

“el-Cebr ve’l-Mukâbele” ve Hint rakamları.

925Râzî’nin tıbbı

Çiçek ile kızamığı ayıran ilk klinik tanım; el-Hâvî ansiklopedisi.

1021Kitâbü’l-Menâzır

İbnü’l-Heysem optikte deneysel yöntem; ışık nesneden göze gider.

1025el-Kânûn fi’t-Tıb

İbn Sînâ’nın tıp ansiklopedisi; Avrupa’da 600 yıl ders kitabı.

1048Bîrûnî

Dünya’nın yarıçapı, Hindistan’ın jeolojisi, özgül ağırlıklar.

1206Cezerî’nin makineleri

Krank mili, çift etkili pompa, programlanabilir otomatlar.

1242Küçük kan dolaşımı

İbnü’n-Nefîs, Galen’i düzelterek akciğer dolaşımını tanımladı.

1259Merâga Rasathanesi

Tûsî yönetiminde; Tûsî çifti ve yeni zîc.

1420Semerkand Rasathanesi

Uluğ Bey; 1018 yıldızlık katalog, Kâşî’nin π hesabı.

1543Kopernik

Güneş merkezli model; Tûsî ve İbnü’ş-Şâtır’ın matematiksel araçlarıyla benzerlikler.

1577İstanbul Rasathanesi

Takiyyüddin’in gözlemevi; 1580’de yıkıldı.

1609Galileo’nun teleskobu

Jüpiter’in uyduları, Ay’ın dağları; deneysel fiziğin doğuşu.

1687Newton’un Principia’sı

Hareket yasaları ve evrensel kütleçekim.

1859Türlerin Kökeni

Darwin’in doğal seçilim kuramı.

1905Einstein

Özel görelilik, fotoelektrik etki, Brown hareketi.

1927Lemaître

Genişleyen evren ve “ilksel atom” fikri; Big Bang’in doğuşu.

1953DNA’nın yapısı

Watson, Crick ve Franklin’in çift sarmalı.

1979Abdus Salam · Nobel Fizik

Elektrozayıf birleşme kuramı; ilk Müslüman Nobel bilim ödülü.

1999Ahmed Zewail · Nobel Kimya

Femtokimya: kimyasal tepkimeleri femtosaniyede gözlemleme.

2015Aziz Sancar · Nobel Kimya

DNA onarım mekanizmalarının haritalanması.

2015İslam İklim Değişikliği Deklarasyonu

Müslüman âlimler ve bilim insanları İstanbul’da iklim çağrısı yayımladı.

2025Omar Yaghi · Nobel Kimya

Metal-organik kafesler (MOF): havadan su hasadı, karbon yakalama.